Bekijk ook:
Achtergrond
- De literatuurverkenning 'Lokale gemeenschappen in het landelijk gebied' is een samenvatting van diverse studies van onder andere het Sociaal Cultuur Planbureau en de Raad voor het Landelijk Gebied. Het document geeft informatie over de stand van zaken, historische ontwikkelingen en scenario's toekomst platteland.
- De raad voor het Landelijk Gebied geeft met de publicatie 'Voor boeren, burgers en buitenlui' een advies over de betekenis van sociaal-culturele ontwikkelingen voor het landelijk gebied
- Infoloket Platteland Kennisbank van Netwerk Platteland met verwijzingen naar meer dan 15.000 artieklen, boeken, websites, etc.
- Innovatieve Praktijken Database van Netwerk Platteland met innovatieve praktijken die bijdragen aan een sterk leefbaar platteland
- Vitaal platteland Themasite van Movisie met nieuws, projectvoorbeelden en publicaties over de maatschappelijke kant van plattelandsvernieuwing
Studies Sociaal Cultureel Planbureau
Het platteland wordt nog altijd geroemd om de saamhorigheid en hulpvaardigheid. De publicatie Overgebleven dorpsleven gaat in op de vraag wat plattelandsbewoners vandaag de dag betekenen voor elkaar en hun omgeving. Zij brengt de relatie tussen de lokale sociale samenhang en de leefbaarheid en sociale vitaliteit in plattelandsgebieden in beeld.
Het platteland van alle Nederlanders gaat in op de vraag hoe de Nederlanders het platteland zien en beleven. Welke betekenis heeft het platteland voor wonen en recreatie? Hoe zien ze de ontwikkelingen en de toekomst van het platteland? Zijn er tussen stedelingen en plattelanders verschillen in opvattingen en waardering?
Het platteland van Nederland verenigt, in de ogen van veel plattelandsbewoners, het beste van twee werelden; de betrokkenheid van een dorpssamenleving en de vrijheid van een stedelijke samenleving. In de studie Het beste van twee werelden word beschreven wat we precies verstaan onder het platteland en welke scheidslijnen de plattelandsgemeenschap doorkruist.
Leven zonder drukte beschrijft het platteland door de ogen van de stedeling. Wat is de historische relatie tussen stedeling en het platteland? Welke maatschappelijke betekenis heeft het platteland voor de stedelijke gebruikers? En welke waarden hechten stedelingen aan het platteland van Nederland?
In het rapport Thuis op het platteland staat de leefsituatie van bewoners van het platteland centraal. Welke sociale ontwikkelingen heeft de plattelandsbevolking in het afgelopen decennium doorgemaakt? Verschilt de leefsituatie van plattelanders met die van stedelingen in Nederland?
Scenario’s
Er zijn de afgelopen jaren al vele scenariostudies met betrekking tot het landelijk gebied uitgevoerd. Een vergelijkende analyse ervan vindt u in Alternative futures of rural areas in the EU, van het LEI in Wageningen.
De bekendste scenariostudies zijn:
- ESPON Project 3.2 - Scenarios on the territorial future of Europe
- Eururalis
- Scenar 2020 – Scenario study on agriculture and the rural world (zie ook: SCENAR2020: Future of European Agriculture under Different Policy Options, the economic modelling framework, voor een toelichting op het model en de uitkomsten)
De gevolgen van de complexe interactie tussen de parameters handel, milieu en armoede is in verschillende scenario’s op wereldschaal onderzocht in Between Liberalization and Protection: Four Long-term Scenarios for Trade, Poverty and the Environment
Sociale leefbaarheid en cohesie
- Een eerste analyse van de resulaten uit een EU-onderzoek (2003) in de lidstaten naar de levensomstandigheden en de kwaliteit daarvan, is te vinden in Robert Anderson’s Quality of Life in Rural Europe
- Kansenkaart Sociaal Vitaal Platteland. De Kansenkaart helpt bij het ontwikkelen van gecombineerde diensten en voorzieningen in kleine kernen.
- Doarpswurk organisatie die zich richt op het instandhouden en stimuleren van de sociale samenhang en de leefbaarheid van het Friese platteland
- De inventarisatie Vitale Dorpen geeft een beeld van de leefbaarbeid in een bepaald deel van Fryslân.
- Sociale cohesie en dorpsverenigingen op het Drentse platteland. Artikel in het tijdschrift Noorderbreedte n.a.v. het onderzoek naar sociale cohesie in de gemeente Aa en Hunze
- Leefbaarheid op het Drentse platteland. Een inventarisatie. (2006) inventariserend onderzoek naar de leefbaarheid op het Drentse platteland
Een dorpsomgevingsplan is een visie van bewoners op de door hen gewenste ruimtelijke ontwikkeling van het dorpsgebied. De ruimtelijke kwaliteiten, de identiteit van het dorpsgebied en de verwachtingen van bewoners worden door een zogenoemd belevingsonderzoek achterhaald.
- Dorpsomgevingsplannen Drenthe
- ‘Dorpen over hun leefomgeving’ Themanummer van Ledenbericht, orgaan van de Brede Overleggroep Kleine Dorpen in Drenthe (BOKD), met informatie over Dorpsomgevingsplannen, Belevingsonderzoeken en Dorpsagenda’s
- Dorpsplanplus! Dorpsagenda’s en uitvoeringsplannen in Overijsselse dorpen
- De demografische uitdagingen voor bestuurders in het landelijk gebied, variëren van gebied tot gebied. Een impressie hiervan is te vinden in een uitgebreid onderzoek met voorbeelden uit Tsjechie, Finland, Duitsland en Spanje. The Impact of Demographic Change on Local and Regional Government.
- Tot het jaar 2025 jaar krimpen één op de twee, twee op de drie dan wel drie op de vier Nederlandse gemeenten - afhankelijk van welk onderzoek je leest. Het tijdschrift Noorderbreedte besloot een dossier aan te leggen… NB Dossier: Krimp
- Een tegengeluid: Decline? What decline? A demographic revival is being observed in a number of rural areas
- Een zorg(e)loze oude dag op het platteland. Vergrijzing en vrijwilligerswerk op het platteland. Dit rapport beschrijft de mogelijke gevolgen van vergrijzing voor vrijwilligerswerk en informele zorg op het platteland.
- Checklist Beter Verbonden De Checklist Beter Verbonden beschrijft voor organisaties op lokaal niveau in vijf stappen het opzetten van een lokaal aanvalsplan om eenzaamheid onder ouderen te bestrijden.
- Jongeren en het landelijk gebied (2002)Berkers, R.F.A. ; Linnartz, A.C. . Hoe kijken jongeren aan tegen het landelijk gebied en tegen wonen, werken en recreëren in het landelijk gebied?
- Los Dorp Artikelenreeks van 23 artikelen in Noorderbreedte, waarin jongeren vertellen over hun leven in een Noordnederlands dorp.
Nieuwkomers in het landelijk gebied. Een verkennend onderzoek naar nieuwkomers in het landelijk gebied op basisvan literatuur, data en gesprekken met sleutelpersonen in Reeuwijk en op Schouwen-Duiveland.
Open deuren. Sleutelwoorden van lokaal sociaal beleid. In Open deuren nemen vooraanstaande wetenschappers en andere specialisten 28 begrippen uit het hedendaags lokaal sociaal beleid onder de loep.