25/11/2015

3D-printing komt op stoom

Het is met 3D-printen net zoals met veel innovaties. Eerst voorspellen de goeroes revoluties in de economie. En daarna besluiten we ‘en masse’ dat de nieuwe techniek de oude wereld toch grotendeels hetzelfde laat. Dat laatste is echter toch wat te snel geconcludeerd, als we het over Overijssel en 3D-printing hebben.

 

Eens: er was een te groot verschil tussen de verhalen over disruptieve ontwikkelingen en het vriendelijk en vooral héél langzaam zoemende machientje dat prullaria in vies-plastic kleuren opbouwde. Zou dat schildpadje onder de machines onze productieprocessen moeten ontregelen? Ook de gedachte dat we naast ons koffiezetapparaat een 3D-printer op het aanrecht hebben staan is wellicht verre toekomstmuziek. Voorlopig moeten we nog zelf koken en met de kapotte bril naar de opticien.

 

Maar er zijn twee ontwikkelingen die aandacht vragen. Ten eerste is het niet de consumentenmarkt, maar die van de business-to-business waar de 3D-printers binnendringen. En dat raakt de industrie in Overijssel. Ten tweede ontwikkelen 3D-printers zich snel.

 

Sanders Gears Castings Machining in Goor installeerde in april 2014 de toen grootste 3D printer van Nederland. Hij maakt modellen voor de ijzergieterij. Die modellen werden eerst van hout of kunststof gemaakt – een tijdrovende klus. De 3D printer kan het sneller en precies, kan complexere structuren aan, en je hoeft het model niet te bewaren: dat staat in de computer [1]. Last but not least: de printer is flexibel. Er kunnen snel nieuwe specificaties worden toegepast. Sanders is niet de enige. De Harvard Business Review rapporteert dat in 2014 de verkoop van industriële 3D printers in de US qua omvang één derde was van alle industriële automatisering en robotisering [2]. Als die ontwikkeling zich doorzet, wordt 3D-printing ook voor de andere maakindustrie in Overijssel belangrijk.

 

De 3D-printers ontwikkelen zich. Er zijn alternatieven voor de langzame ´laag voor laag´-techniek [3]. Allerlei materialen kunnen worden geprint. Naast plastics bijvoorbeeld glas, composieten, keramiek, beton en metalen.. Er zijn printers die producten met meerdere materialen in één stuk kunnen maken. 3D-printers kunnen structuren maken die eerder ondenkbaar waren, waardoor bijvoorbeeld vliegtuigvleugels lichter en sterker kunnen worden.

 

Dit zijn ontwikkelingen die wel degelijk impact hebben op de maakindustrie in Overijssel – al was het maar omdat we een grote staalsector hebben. Er is veel meer maatwerk mogelijk. Designers en makers zullen naar elkaar toegroeien. Bedrijven zullen nieuwe wegen gaan verkennen: zo´n 3D-printer kan immers ook andere dingen maken dan waarvoor je hem gekocht hebt. En tot slot: nu staan de printers nog in de fabrieken. Het vergt echt kunde om ze te bedienen. Maar is het heel vreemd om te denken dat een automobielfabrikant printers neerzet bij zijn dealers – zodat reserve-onderdelen snel gemaakt kunnen worden? Gedecentraliseerde productie ligt in het verschiet – inderdaad: uiteindelijk tot bij de consument.

 

3D-printing biedt ook kansen voor Overijssel. We zijn van oudsher sterk in materialen. De bedrijven rond Polymer Science Park lopen bijvoorbeeld voorop bij de zoektocht naar nieuwe materialen voor 3D-printing [4]. En ook in specifieke sectoren zoals medische 3D technologie – het maken van protheses – zijn Overijsselse bedrijven en kennisinstellingen actief. Tot slot is ook de creatieve sector, bijvoorbeeld in Kunstenlab in Deventer, bezig met 3D-printing – mooi, omdat de maakindustrie straks deze ontwerpers vaker nodig zal hebben. Het zou mooi zijn als de provincie voor op de golf van deze nieuwe technologie kan blijven acteren.

 

 

Voetnoten:

  1. http://www.sanders.biz/nieuws/grootste-3d-printer-van-nederland!.html
  2. Richard D’Aveni, The 3-D Printing Revolution, Harvard Business Review, May 2015.
  3. http://www.technologyreview.com/news/535881/high-speed-3-d-printing/?utm_campaign=newsletters&utm_source=newsletter-weekly-computing&utm_medium=email&utm_content=20150319
  4. Zie bijvoorbeeld http://www.polymersciencepark.nl/ en http://www.kennispark.nl/nl/nieuws/9771-3d-printlab-geopend-in-nieuwbouw-saxion/