27/08/2015

De onmogelijke werkelijkheid

Weet u de prijs van de benzine nog vorig jaar zomer? En nu? Had u dat verwacht? Onvoorstelbaar toch? Kort geleden was de olieprijs meer dan 100 dollar per vat. Op de top stond hij in juli 2008 zelfs op 145 dollar. In die tijd waren de deskundigen vrijwel unaniem in hun toekomstverwachtingen: de prijs zou stijgen. De argumentatie was simpel en leek waterdicht. De olievoorraad raakt op. De vraag blijft stijgen, want het welvaartsniveau in de wereldbewoners stijgt. Grotere vraag en een kleiner aanbod betekenen prijsstijgingen. Toekomst voorspellen is een eitje.

 

De olieprijs staat nu op 46 dollar per vat. Wat onmogelijk leek, is opeens plompverloren en onmiskenbaar realiteit. Of het nu gaat om technologische ontwikkeling, over het ontstaan van oorlogen of een economische crisis: het zijn de dingen die we eerst voor onmogelijkheden hielden, die het meest impact hebben.

 

Hoe moeten we daar nu op reageren? Natuurlijk: eerst de consequenties in kaart brengen. Wat betekent de daling voor landen die erg van de olieprijs afhankelijk zijn, zoals Rusland? Wat zijn de gevolgen voor de businesscases van schone energie? Wat is de impact op de kunststofindustrie en andere sectoren die olie als grondstof gebruiken?

 

Goede vragen. Maar de olieprijsontwikkeling toont de noodzaak van twee fundamentelere reacties.

 

1. Stop met denken in onmogelijkheden. Denk in trendbreuken! Zie dat combinaties van trendbreuken tot compleet onverwachte werelden kunnen leiden. De filosoof Zizek propageert: ´Eis het onmogelijke!´. En ik denk inderdaad dat er iets in zit. We dromen te weinig.

 

2. Scan de werkelijkheid op onverwachte ontwikkelingen. Doe het structureel: vier keer per jaar. We leven in een tijd waarin snelle fluctuaties optreden. Die vragen constant om reacties van het bedrijfsleven en overheden

.

Alleen als we deze twee acties combineren, realiseren we alle kansen die Overijssel heeft. De wildste plannen en mooiste projecten voor de provincie zijn realiseerbaar – mits goed getimed, mits met de juiste bewegingen meebewogen (dan lukt het zelfs om korte tijd tegen de stroom in te zwemmen).

 

Door alertheid op trendbreuken zien we de ´windows of opportunity´ om onze dromen te realiseren. Anders blijven zij slechts luchtkastelen – en daar kun je ook in de toekomst onmogelijk in wonen.