Jaarcongres 2015

Jaarcongres 2015

De toekomst van de middenklasse staat op de agenda! Signalen uit Overijssel, maar ook uit binnen- en buitenland brengen beelden dat het lastig definieerbare begrip ‘de middenklasse’ op meerdere manieren onder druk staat: economisch, sociologisch en cultureel. Maar wie is de middenklasse precies? Staat zij echt onder druk of valt het mee? Welke ontwikkelingen spelen een rol en is het ook mogelijk invloed uit te oefenen op het welzijn van de middenklasse?

 

Tijdens het jaarcongres dat op 5 november 2015 werd gehouden bespraken de hieronder beschreven toonaangevende sprekers uit Duitsland, Engeland en Nederland de situatie. Wat zijn de diagnoses? Welke ontwikkelingen en tegenbewegigingen zijn er te zien? En ze gaven aan welke beleidsmaatregelenen mogelijk zijn.

Lezing Aart Jan de Geus

Aart Jan de Geus, voorheen minister van sociale zaken en voorzitter van de OECD te Parijs en nu voorzitter van de Bertelsmann Stiftung in Duitsland, definieert de middenklasse als ‘mensen die moeten werken voor hun brood en dat ook met succes doen’. Zijn kernvraag tijdens het congres was: ‘kan er glans komen op de middenklasse?’

 

De Geus belichtte tijdens het jaarcongres mede de Duitse situatie. De middenklasse is in zijn de optiek van de Geus een economisch verschijnsel en aldus kunnen wij er iets aan doen. Het gaat de Geus niet alleen om ongelijkheid, maar hoe de ontwikkeling van mensen ten gunste kan plaatsvinden. Studies van de OESO onderbouwen dat ‘inequality’ niet alleen moreel, maar ook economisch ongewenst is. Er is in de kern geen ideologische strijdbijl nodig, maar het besef van de schadelijke situatie voor de economie. Dat biedt kansen voor groepen om zich te verenigen op de politieke agenda’s…..

Lees verder

Lezing Charles Leadbeater

Charles Leadbeater, adviseur van Tony Blair, auteur van ‘We Think’ en ‘The Frugal Innovator’, sprak over snelle innovatie terwijl de economie stagneert. De slechte verdeling van opbrengsten en winsten bevorderen deze stagnatie. Grote groepen zijn niet ‘happy’ en dat is gevaarlijk, want je moet het samen doen in dit risicovolle leven, aldus Leadbeater. We hebben het vermogen als burgers om dingen samen de wereld te veranderen.

 

Leadbeater concludeert dat het kapitalisme tegenwoordig nog weinig van meerwaarde is voor de middenklasse. Gewone zaken als studeren, (hard) werken, een huis bezitten en een familie stichten is erg moeilijk geworden. Ook het beklimmen van ‘de ladder’ in de maatschappij bleek niet te doen. De middenklasse werkt keihard, knoopt de touwtjes aan elkaar en komt dan ook nauwelijks toe aan de geneugten in het leven, zoals uitgaan en vakanties. Een enkeling die zijn leven als ‘goed’ beschreef, bleek gezegend met goede sociale verbanden een sterke levenshouding van tevredenheid en discipline. De meerderheid kent toenemende problemen met schulden. De mogelijkheid om omhoog te klimmen op de sociale ladder is er niet meer. Men voelt zich tekort gedaan….

Lees verder

Lezing Robert Went

Robert Went, mede-auteur van de WRR-verkenningen ‘Hoe Ongelijk is Nederland?’ en ‘De Robot de Baas’ (te verschijnen), is genuanceerd over het begrip middenklasse. Hij vond maar liefst 156 definities. Vanuit een economische, sociologische en subjectieve ingang beschrijft Went veranderingen in onze maatschappij, waarbij hij zich afvraagt of de Nederlandse middenklasse wel echt zo onder druk staat.

 

Maar waar komt de onzekerheid van de middengroepen vandaan?
Went geeft meerdere antwoorden. Ten eerste vraagt hij zich af hoeveel globalisering de mens kan verdragen. Er zijn verliezers in deze geglobaliseerde economie. Bij toename van het nationaal inkomen is veelal geen compensatie voor de groepen die erdoor benadeeld worden. Went beschrijft het trilemma van globalisering – democratie – nationale staten en hoe er doorwerking plaatsvindt, wanneer er op 1 van deze 3 fronten een verandering is. Je kan twee van deze krijgen, maar niet alle drie tegelijk……

Lees verder

Art video Elise van der Linden

Beeldend kunstenaar Elise van der Linden maakt voor het Jaarcongres een speciale video waarin zij haar visie geeft op de toekomst van Overijssel, met betrekking tot technologische ontwikkelingen en de invloed hiervan op ons leven.

 

“De beelden die voorbij zweven in het digitaal vormgegeven landschap, laten verleden, heden en toekomst zien. Ze tonen de invloed die bepaalde technologische ontwikkelingen hebben gehad op mens en maatschappij. Ze tonen implicaties en gemakken die ze met zich mee hebben gebracht. In het laatste deel van de video word er geëxtrapoleerd vanuit de huidige technologische situatie naar een mogelijke toekomst waarin onze virtuele- en natuurlijke wereld nog sterker met elkaar vervlochten zijn. Een wereld waarin we als mensheid het accent van productie, kwantiteit en economische groei hebben verlegd naar authenticiteit, ambacht en natuurlijkheid. De technologie neemt werk uit handen en maakt daardoor ruimte vrij voor beroepen die een persoonlijkere bijdrage kunnen leveren in kwaliteit, inhoud en zingeving van leven.”

25 gesprekken = 25 toekomstbeelden

In alle 25 gemeenten is tijdens een ‘Bijzonder Gesprek’ gesproken met 8 personen. In al die 25 gemeenten ging het daarbij om een lid van het college van burgemeester en wethouders, een raadslid, een starter, iemand vanuit een vrijwilligersorganisatie, een directeur van een onderwijsinstelling, een directeur van een bedrijf in de maakindustrie, iemand uit de creatieve sector en iemand uit de arbeidsbemiddeling. Op die manier heeft het Trendbureau Overijssel vanuit verschillende perspectieven ideeën verkregen over de toekomst van de economie in de 25 gemeenten en werden tegelijkertijd ook algemene lijnen zichtbaar voor Overijssel als geheel.

 

Klik hier voor de toekomstbeelden van alle 25 Overijsselse gemeenten

Foto + film verslag

Tijdens het jaarcongres zijn veel foto’s gemaakt door fotograaf Henk van Elburg. Deze foto’s zijn te bekijken en te downloaden via onze Flickr pagina. Tevens is er een filmverslag gemaakt van het Jaarcongres.