Jaarcongres Onverwacht Overijssel (14/11/19)

EEN TOEKOMST MET TRENDBREUKEN
Oyfo Techniekmuseum Hengelo
 
Binnenkort treft u een uitgebreid verslag van het jaarcongres!

 

Het jaarcongres 2019 deed een oproep om na te denken over een toekomst die onvoorspelbaar is en hoe we daarmee kunnen omgaan. Wat hindert ons in het omgaan met de fundamentele onzekerheden die deze tijd kenmerkt? Hoe kunnen we nu al handelen?

In twee plenaire sessies en twee ronden met acht deelsessies is kennis gedeeld en zijn nieuwe handelingsperspectieven aangereikt. Cabaretier Patrick Nederkoorn sloot het congres af met een terugblik op de dag.
 
Aan het jaarcongres werkten mee:
 
Dagvoorzitter Juliette Grimbergen
Dagvoorzitter en presentator Juliette creëert een sfeer waarin mensen zich op het podium én in de zaal op hun gemak voelen. Daarbij daagt ze hen uit zich te laten zien en horen en zo hun kennis en ervaring te delen. Dat betekent, naast een gedegen voorbereiding, goed luisteren en dan spontaan de vraag stellen die in haar opkomt. En regelmatig zijn dat vragen die ook oppoppen in de hoofden van het publiek.
 
Tessa Cramer “Nieuwsgierigheid naar de Toekomst”
Futurist Tessa Cramer spreekt over toekomstgeletterdheid, over het belang van de onderstroom, van lange termijn denken. Zij leunt daarbij op het onderscheid dat Amerikaanse president Eisenhouwer maakte: wat is belangrijk en wat is urgent? Zij biedt toegespitste handvatten en instrumenten om zelf met de toekomst aan de slag te gaan. Geen ongrijpbare toekomstbeelden maar het accent op de collectieve wijsheid van aanwezigen, met als doel het denken te verbreden over wat technologisch en maatschappelijk mogelijk is.
 
Frenk van Harreveld “Wat de wetenschap weet over uw onzekerheid”
In een voortdurend veranderende en complexe samenleving is onzekerheid onvermijdelijk. Wetenschappelijk onderzoek heeft laten zien dat de behoefte onzekerheid te vermijden, ontkennen of verminderen van invloed kan zijn op hoe we naar de wereld kijken en wie we vertrouwen. Frenk van Harreveld is hoogleraar Sociale cognitie en gedragsbeïnvloeding aan de Universiteit van Amsterdam (UvA).
 
Patrick Nederkoorn “Ik heb het gehoord, ik neem het mee en kom er bij je op terug?”
Voor het jaarcongres van het Trendbureau keek cabaretier Patrick Nederkoorn terug op de dag. Het werd een voorstelling met veel reflectie. Speciaal voor iedereen die niet meer wil zeggen: “ik heb het gehoord, ik neem het mee en kom er bij je op terug.” Patrick toert met de voorstelling ‘Ik betreur de ophef’ waarin hij terugkijkt op zijn politieke carrière als raadslid en later als fractieleider van D66. Naar aanleiding van de voorstelling voert hij inhoudelijke gesprekken met raadsleden over de invulling van hun rol.

 
Toelichting op de deelsessies
 
1. Permanent Alert – Early Warning Systems
Signalen te over: het probleem is eerder een teveel aan informatie dan een gebrek aan kennis. Maar hoe weet je welke signalen voor jouw organisatie van belang zijn? En hoe kun je er ook naar handelen? Hoe organiseer je dat? De moeilijkheid zit in 3 onvermijdelijke filters, die optreden als organisaties nieuwe informatie verwerken. Rijkswaterstaat, de Belastingdienst en verschillende commerciële bedrijven implementeerden een nieuwe werkwijze waarbij blinde vlekken worden geminimaliseerd, waarin een signaal zo goed mogelijk gewogen wordt en hoe je die signalen kunt inzetten bij strategische besluitvorming. Een workshop waarbij u ook zelf met onverwachte signalen over Overijssel aan de slag gaat.
– Futureconsult, Maja Bosch/Marlieke van Schalkwijk en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat
 
2. Een vleesloos dieet; een Overijssels landschap zonder vlees?
Er komen steeds betere alternatieven voor vlees; er is een toenemend ongemak over intensieve veehouderij en gesprekken over CO2-reductie zijn aan de orde van de dag. Wil Overijssel vlees blijven produceren voor de hele wereld of maken we de overstap naar plantaardige producten? Moeten we ons al voorbereiden op een landschap zonder vlees? Of sterker nog: een landschap zonder vlees en zuivel? En hoe ziet dat landschap er eigenlijk uit? Wat kan er gebeuren met al die weidegrond en met de stallen? Op basis van de Verkenning ‘Situatie Gewijzigd’ en met verschillende aanvullende beelden gaan we in gesprek.
– Atelier Overijssel, Frank Stroeken
 
3. De toekomst van drinkwatervoorziening in Overijssel
Het klimaat verandert en de veranderingen en de gevolgen kunnen groot zijn. Hoe groot en hoe snel ze plaatsvinden is erg onzeker. Hoe houd je, ondanks die onzekerheid, in de beleids- en investeringsbeslissingen van vandaag rekening met de onverwachte effecten van klimaatverandering zoals een robuuste drinkwatervoorziening? Het is belangrijk om te weten wat je nu kunt aanpakken om schade, onveilige situaties en kosten in de toekomst te voorkomen. In deze deelsessie kennis over adaptatiepaden, blue spots en stresstesten.
– Deltares, Ad Jeuken en Rutger van der Brugge
 
4. Disruptieve brigade: adaptief plannen voor de woningmarkt
Wat gebeurt er als 1 op de 100 Randstedelingen besluit zich in Overijssel te vestigen? Wat zijn de gevolgen op de woningmarkt van een volgende economische crisis in Overijssel? En wat te doen als we in Overijssel ruimte moeten vinden voor klimaatvluchtelingen? Een kleine stijging of daling; de gevolgen kunnen groot zijn. De disruptieve brigade neemt u mee naar drie scenario’s in 2050 voor Overijssel en wat u dan toch nog kunt doen zoals met het concept ‘Wachtend land.’ Bepaal de ruimte die nodig is om de omslag te maken van traditioneel naar adaptief plannen op de woningmarkt.
– Disruptieve Brigade
 
5. Voorbereiden op digitale ontwrichting
Begin september verscheen het rapport van de WRR over Digitale Ontwrichting. Digitale infrastructuur – is vaak zonder dat we het merken – intens verweven met processen die van groot belang zijn voor de samenleving, de economie en de democratische rechtstaat. En terwijl we trainen en oefenen met fysieke crisissen doen we dat niet voor digitale crisissen. Hoe kunnen we ons beter voorbereiden op digitale ontwrichting? En wie mag dan wat?
– WRR, Erik Schrijvers
 
6. Niet SMART wel CLEVER
Het werken aan complexe vraagstukken confronteert ons met een aantal ongemakkelijke waarheden. Denk alleen al aan het feit dat we nooit volledig geïnformeerd zullen zijn en dat er sprake is van voortdurende dynamiek. In zo’n wereld zijn de SMART doelen van vandaag morgen alweer achterhaald en zijn ongewenste neveneffecten aan de orde van de dag. In deze workshop maakt u kennis met een aantal instrumenten die studenten en medewerkers van de hogeschool Windesheim helpen om niet te verlammen, maar ‘complexiteitsaanvaardend te handelen’. Niet SMART, maar wel CLEVER.
– Paul van der Cingel, Hogeschool Windesheim
 
7. Verander Express
De Verander Express is een interactieve persoonlijke ‘Thinkshop’ waarin aan de hand van
korte interviewfragmenten het thema onvoorspelbaarheid wordt verkend. Naast de filmfragmenten zet de Verander Express door de diversiteit aan perspectieven, reflecties en verhalen aan tot het denken over het eigen perspectief. Hoe denken we over veranderen? Hoe handelen we in de praktijk? Let op: maximaal 12 deelnemers en deze workshop duurt een uur; de tweede sessie begint een kwartier eerder dan de andere sessies.
– Kessels-Smit, Marcel Kuhlmann
 
8. Weet je wat je eet? Hoe de perceptie van de consument verandert (met proeverij!)
Voor haar vernuftige culinaire experimenten combineert Chloé Rutzerveld (1992) wetenschap, technologie en design om voeding te maken die efficiënter, gezonder en duurzamer is. Wat haar echter vooral onderscheidend maakt, zijn haar geheime ingrediënten – regelbrekende twists die u prikkelen om verder na te denken over de persoonlijke relatie tot eten: hoe verhoudt gezelligheid zich tot voeding? Wat wordt bepalend in de komende jaren? Ze werd bekend met the Other Dinner, Edible Growth en is nu bezig met STROOP. Laat u verrassen: met haar inleiding en de future food formula.
– Chloé Rutzerveld, food & concept design