21/05/2015

Hoe anders is de toekomstige oudere?

Overijssel veroudert. Betekent dit ook: tijd voor grijs beleid? Ja, om meerdere redenen. De prognoses voor het aantal zieken in Overijssel zijn fors. Gemiddeld genomen komen er in Overijssel de komende 15 jaar bijvoorbeeld ca. 60% dementen bij. Daarbij zijn er aanzienlijke verschillen per gemeente. In Losser is de groei 100%, in Rijssen-Holten 45%.

 

Hoe anders is de toekomstige oudere?
Het is opvallend hoe opgeruimd we daar vaak over zijn. De komende generatie ouderen verschilt, zo is de gedachte, hemelsbreed van de ouderen nu. Ze zijn zelfstandig, ze zijn gezond. We moeten niet somberen.

 

Is die verwachting terecht? Ja, tot op zekere hoogte wel. De ouderen die na ’45 geboren zijn, behoren tot de protestgeneratie. Niks geen bescheidenheid of gezagsgetrouwheid, die de vooroorlogse en stille generaties zo kenmerkte. Men komt voor zichzelf op, en heeft daar door een betere opleiding ook de mogelijkheid toe. Dit is zeker relevant. We mogen de zorgvraag van de huidige ouderen niet zomaar extrapoleren naar de toekomst. Dat is belangrijk als we nadenken over bijvoorbeeld zorgvastgoed.

 

Maar een bril kan ook te roze zijn. Motivaction onderscheidt ´minder redzame´,´ pragmatische´ en ´maatschappijkritische´ zorgcliënten. De eerste groep hecht aan persoonlijke contact, structuur en leiding. Die groep is bovengemiddeld aanwezig in Overijssel, aldus het onderzoeksbureau [1]. Een mondig Nederland betekent dus niet direct een mondig Overijssel.

 

Bovendien: we blijven menselijk-al- te-menselijk. En dus afhankelijk van een kwetsbaar lichaam. Ja, het is waar dat onze gezonde levensverwachting toeneemt. Voor 2030 komt het CBS uit op projecties van een levensverwachting zonder fysieke beperkingen van 75,6 jaar voor mannen en 73,8 jaar voor vrouwen. Dat is respectievelijk 4,6 jaar en 4,3 jaar hoger dan het gemiddelde over de jaren 2009–2012 [2] . Dat is goed nieuws. Daar staan twee dingen tegenover. Ten eerste: ook de levensverwachting stijgt. Dus we blijven langer gezond, maar de periode met fysiek ongemak blijft even lang (dat is niet helemaal waar, want de gezonde levensverwachting stijgt iets sneller dan die totale levensverwachting: maar dat scheelt tot 2030 slechts een jaar). Ten tweede, en maatschappelijk gezien relevant: het leeuwendeel van de zorgkosten wordt gemaakt tijdens de laatste anderhalf jaar van het leven. Dat verandert niet. Die kosten worden alleen uitgesteld.

 

Hiermee stelt vergrijzing ons beleidsmatig voor een opgave. We zullen moeten voorspellen met parameters die van waarde veranderen. Het is zeker dat er een grote groep mensen aankomt die op gegeven moment ziek worden. Het is onzeker in welke mate, en vooral ook hoe, zij zorg willen hebben.

 

Tot slot: er is nog een reden voor grijs beleid. De ouderen bieden ook kansen voor de regio. Voor museumdirecteuren en campinghouders bijvoorbeeld, of voor de producenten van domotica en verkopers van electrische fietsen. Ook de voedingsmiddelenindustrie reageert. Campina start bijvoorbeeld met ouderenmelk – geheel aangepast aan mogelijke voedingstekorten van ouderen. De bouwsector kan zijn borst natmaken voor de aanpassing van huizen. Grijs is groeimarkt nummer één de komende decennia. Het is in alle gevallen zaak vroeg te anticiperen, zowel wat de zorgen betreft, als wat betreft de kansen.

 

Voetnoten

  1. http://www.motivaction.nl/downloads/Wat-werkt-bij-wie.pdf
  2. http://www.cbs.nl/NR/rdonlyres/9D3FDBF6-B162-4EA7-AAD6-121F8704B525/0/20140206b15artpdf.pdf