25/02/2015

Is betere bereikbaarheid altijd goed?

Het Centraal Planbureau publiceerde eind 2014 de Policy Brief ´Agglomeratie, Transport-infrastructuur en Welvaart´[1]. Het is zo´n publicatie waar je als leek op moet puzzelen. Soms worden modeluitkomsten beschreven, soms werkelijk gemeten gegevens.

 

En het is vaak ook wat onduidelijk hoe zwaar je de beschreven effecten nu moet wegen. Gaat het om klein bier, of is het iets ´waar we wat mee moeten´?

 

In antwoord op deze laatste vraag zou ik zeggen: de publicatie noopt in ieder geval tot preciezer nadenken over infrastructuur. Meestal spreken we nogal ééndimensionaal over nieuwe wegen of spoorbanen. Een betere bereikbaarheid voor de regio is goed, punt. Het CPB laat zien dat infrastructuur meerdere effecten heeft. Nieuwe verbindingen leiden niet per se tot een verkleining van regionale verschillen. Integendeel: ze kunnen verschillen ook aanzetten:  ´het is bijvoorbeeld waarschijnlijk dat een achterland door een betere transportverbinding met het centrum banen naar dat centrum ziet verdwijnen. Het achterland hoeft er echter niet op achteruit te gaan. Het kan als woonlocatie aantrekkelijker worden, waardoor beide gebieden profiteren.´ Met andere woorden: een betere verbinding met  het Westen kan ertoe leiden dat Overijssel banen verliest en inwoners erbij krijgt. Dat zijn dan waarschijnlijk hoger opgeleide inwoners, want die reizen grotere afstanden dan lager opgeleiden. En een grotere bevolking is op zich weer goed voor de regionale economie.

 

Ook politiek relevant is de bevinding dat hoogopgeleiden relatief vaak  over langere afstanden rijden met de trein. Laagopgeleiden reizen meer op stadsgewestelijke schaal. Een betere treinverbinding kan voor laagopgeleiden zelfs negatieve effecten hebben, namelijk als banen vertrekken en de grondprijs hoger wordt door kooplustige hoogopgeleide nieuwe bewoners.

 

Het CPB maakt het leven niet makkelijker met dit werkstuk, maar wel beter doordacht.
Voetnoten:

  1.  http://www.cpb.nl/publicatie/agglomeratie-transportinfrastructuur-en-welvaart