12/05/2016

Lokale belastingen: een kans voor Overijssel?

Soms verbergen hele ambtelijke titels enerverend gedachtegoed. Denkwerk dat de aandacht van Overijssel vereist. De Raad voor de financiële verhoudingen heeft er zo één geschreven. Hij heet ‘Wel Zwitsers, geen geld? Naar een nieuwe balans tussen taken, sturing en inkomsten van gemeenten’ [1]. De raad gaat met de notitie de boer op. U kunt meepraten. Ik zou het doen. In november komt het definitieve advies.

 

Jarenlang was uitbreiding van het gemeentelijk belastinggebied niet bespreekbaar in Den Haag. Internationale vergelijkingen toonden keer op keer aan dat de Nederlandse gemeenten over extreem weinig financiële autonomie beschikten. De gemeente was, wat geld betreft, een uitvoeringskantoor van het rijk.

 

Die situatie is aan veranderen. Den Haag heeft grote delen van het ruimtelijk, economisch en sociaal beleid gedecentraliseerd. Met de eigen beleidsvrijheid die daar bij hoort (waar leden van de Tweede Kamer, maar ook alle lobbyclubs die tot op heden op Den Haag gericht waren, vreselijk aan moeten wennen: ´Ze doen verschillende dingen, die gemeenten!´). Zo ongeveer alle adviesorganen die je kunt bedenken – van CPB en SCP tot aan de Raad van Europa – zijn van mening dat een groter eigen belastinggebied noodzakelijk is. En ook minister Plasterk is om.

 

Toch is de recente notitie van de Raad niet overbodig. Integendeel: het is een gedegen stuk voor een volwassen gesprek over een belangrijk onderwerp. De raad onderscheidt twee ´knoppen´: 1) hoe afhankelijk maken we gemeenten van het rijk? en 2) hoeveel verschillen in inkomsten mogen er tussen gemeenten zijn? Vervolgens past ze deze knoppen toe op een aantal thema´s en dilemma´s. Daarbij loopt de raad niet weg voor moeilijke vragen. Bij welke typen taken zijn er verschillen tussen gemeenten wenselijk? Willen we in het sociale domein evenveel verschillen als in het ruimtelijk beleid? De raad denkt van niet. En hoe gaan we om met regionale samenwerking? Stimuleren we die centraal via financiële koorden, of niet?

 

Overigens: de Raad kondigt ook een notitie over provinciale inkomsten aan. Ook de heren en dames op het provinciehuis kunnen hun borst nat maken.

 

Voetnoten:

  1. http://www.rob-rfv.nl/documenten/wel_zwitsers_geen_geld_-_herbezinning_financiele_verhoudingen.pdf