16/02/2017

Regionaal beleid voor regionale tegenstellingen?

Grotere tegenstellingen: terecht denken we dan aan politieke polarisatie, zwarte piet en grotere inkomensverschillen. Maar ook de verschillen tussen regio´s in Nederland verdiepen zich. De economische ontwikkeling aan de randen van Nederland kent minder dynamiek dan die in de Randstad [1]. Het rijksbeleid versterkt die verschillen door programma´s als Agenda Stad en het economisch beleid dat gericht is op versterking van datgene wat sterk is. De vraag is: kunnen lokale en regionale overheden daar wat aan doen? Maarten Allers heeft er een essay over geschreven. Het antwoord stemt tot deemoed. De regio poetst regionale verschillen niet weg – of in ieder geval moeilijk. Het essay roept ook de vraag op of het rijksbeleid niet aan vernadering toe is.

 

Allers hanteert drie selectiecriteria voor beleid. De eerste zeef is de vraag waar overheden een taak hebben. De tweede is waar decentrale overheden zinvol bezig zouden kunnen zijn. Een derde selectie vindt plaats op basis van bewezen effectiviteit van beleid. Er blijven weinig korrels op het gaas liggen.

 

Als het om structureel groeibeleid gaat, bijvoorbeeld, is  cluster- en agglomeratiebeleid populair. Allers constateert hierover droogjes:  ´de bestaande inzichten uit de wetenschappelijke literatuur staan in opvallend scherp contrast met het enthousiasme dat in beleidskringen valt waar te nemen.´ Overheden blijken bijvoorbeeld slecht is staat winnende clusters te identificeren.
Allers ziet meer in onderwijs, zomerscholen voor achterstandskinderen en verkleining van de klassen. Ook het verstrekken van risicokapitaal kan zinvol zijn, in samenwerking met de rijksoverheid en gericht op maatschappelijke doelen. De regionale economie kan zijn weerbaarheid bovendien versterken door omscholing en bijscholing makkelijker te maken.

 

Vrolijk wordt er je niet van de lectuur van dit essay maar wel scherp. En tegelijk opstandig. Want het is toch ook wel echt tijd voor anders rijksbeleid. Een inzet die niet topsectoren centraal stelt, maar maatschappelijke doelstellingen. En een beleid dat niet gericht is op versterking van een onrechtvaardige en ondoelmatige verdeling van economische dynamiek over het land.

 

Voetnoten:

  1.  Zie http://www.pbl.nl/publicaties/balans-van-de-leefomgeving-2016