25/06/2015

Robotica verandert onze samenleving. Hoe spelen we er op in?

Maken robots ons werkloos? Of zullen zij ons leven juist verrijken? Hoe kunnen wij, in Overijssel, op de robotisering reageren? Vorige week publiceerde het Rathenau-instituut ´Werken aan de Robotsamenleving´[1]. Het is een belangrijk rapport. Het gaat voorbij de angst- en droombeelden. Maar het constateert wel dat er werk aan de winkel is. Ook voor overheden. Ook op lokaal en regionaal niveau.

 

Alle grote technologische ontwikkelingen hebben tot een verandering van arbeid geleid. De stoommachine en elektriciteit namen veel handarbeid over. Informatietechnologie veranderde de kantoren. Zo zal ook robotica ons werk veranderen.
Die veranderingen traden op in een context waarin ook de overheid actief was. Denk aan de infrastructuur. De Twentse textielindustrie kwam voort uit de stoommachine, maar de wegen, rails en kanalen waren daar even hard voor nodig. Denk aan het sociale beleid: de overheid reageerde op misstanden in de industrie met wetgeving over arbeidstijden en kinderarbeid. Denk aan het onderwijs: de nieuwe technologieën en de nieuwe organisatie van arbeid hadden geschoolde   arbeiders en management nodig. De industriële revolutie vereiste, kortom, een industriële samenleving .  Die kwam niet zonder slag of stoot tot stand – getuige de opkomst van de arbeidersbeweging.
Op vergelijkbare wijze vereist robotica een ´robotsamenleving´. Overijssel zal actief aan de slag moeten met ´Smart Industries´, als we goed willen inspelen op de herwaardering van de maakindustrie. Onderwijs zal ongelooflijk belangrijk worden. We zien nu een polarisatie op de arbeidsmarkt: de middelbaar opgeleiden worden extra getroffen door de huidige automatisering. Mensen zullen vaker bijscholing tijdens en naast hun werk nodig hebben. En net als toen, zal ook een goede infrastructuur belangrijk zijn.
Het Rathenau-instituut presenteert ons een reëel beeld van een toekomstige opgave: Overijssel als robotsamenleving. Ja…dat kan een nachtmerrie worden. Maar er zijn ook andere opties. Het is een mogelijkheid om een  vitale en bevlogen provincie te maken.
Voetnoten:

  1. http://www.rathenau.nl/actueel/alle-categorieen/2015/06/werken-aan-de-robotsamenleving.html